Sabado, Pebrero 11, 2023

Pagninilay

PAGNINILAY

kaytahimik ng kapaligiran
may punong walang kadahon-dahon
tila nasa malayong silangan
alapaap ay paalon-alon

buti't nababahaw na ang sugat
habang sa kawalan nakatingin
ninais ko nang maisiwalat
ang pangyayaring di pa mapansin

hanging sariwa ang dumadampi
sa pisngi ko't pangang naninigas
tila nawala ang damang hapdi
ng loob kong nais nang mag-aklas

tahimik ngunit di pa payapa
pagkat loob pa'y tigib ng luha

- gregoriovbituinjr.
02.11.2023

Pagkalos

PAGKALOS

di man dalumat ang pangungusap
pagkat klima't sigwa ang kaharap
madadalumat din ang pangarap
kung pag-uusapan nating ganap

bakit patuloy ang pagdurusa
sa ating lipunan ng mayorya
wala bang magawa sa burgesya
at sa mga mapagsamantala

halina't dapat tayong magbuklod
upang pagbabago'y itaguyod
mag-usap, huwag basta susugod
mag-isip kung paano sasakyod

sa sistemang bulok na lumumpo
sa ating karapatang pantao;
maghanda sa pagsuong sa bagyo
at kalusin na ang mga tuso

na nagpapakabundat ngang sadya
sa binarat na lakas-paggawa
na di binabayaran ng tama
bundat silang talagang kuhila

dapat nang tayo'y magkapitbisig
at panawagan ay isatinig
upang ang mga tuso'y mausig
upang mga kuhila'y malupig

- gregoriovbituinjr.
02.11.2023

Biyernes, Pebrero 10, 2023

Liwayway

LIWAYWAY

kaysarap makatunghay
ng nobela, sanaysay
kwento'y mabasang tunay
sa magasing Liwayway

pagkat nananariwa
ang aking pagkabata
nahalina sa tula
at ngayon kumakatha

buti't may babasahin
tulad nitong magasin
na binibigyang-pansin
ang pagkamalikhain

dati ay linggo-linggo
bente pesos ang presyo
kada buwan na ito
at isangdaang piso

kahit na nagmahalan
ay sinusuportahan
pagkat ito'y lagakan
ng ating panitikan

baya'y di nagsasalat
kapag may nag-iingat
ng panitikang mulat
sa haraya'y dalumat

- gregoriovbituinjr.
02.10.2023

Huwebes, Pebrero 9, 2023

Ang isang kilong sibuyas

ang isang kilong sibuyas
ay para na ring alahas
pagkat ang ipinamalas
ay pagmamahal na wagas

- dalít ni gregoriovbituinjr.
02.09.2023

* ang dalít ay katutubong tulang may apat na taludtod at may sukat na walong pantig bawat taludtod

Sinuyo ang diwata

sinuyo ang diwata
sa langit hanggang lupa
alay na puso't diwa'y
tinangay na ng mutya

- tanagà ni gregoriovbituinjr.
02.09.2023

* ang tanagà ay katutubong tulang may apat na taludtod at may sukat na pitong pantig bawat taludtod

Tatlong pritong tilapya

TATLONG PRITONG TILAPYA

kahapon, bumili ako ng tatlong isda
nang sa buong maghapon ay ulam kong sadya
trenta'y singko pesos bawat pritong tilapya
madalas, ganyan ang buhay nitong makata

ang isa'y inulam ko na kinagabihan
isa'y pinagsamang almusal, tanghalian
isa pa'y iuulam mamayang hapunan
madalas, ganyan kaming tibak na Spartan

hahaluan ng sibuyas, bawang, kamatis
upang sa kagutuman ay di na magtiis
ganyan man, di kami pulubi sa dalisdis
kundi tibak, kalaban ng nagmamalabis

tatlong pritong isda sa maghapon, magdamag
basta iwing katawan ay di mangangarag
na sa pagkilos, patuloy na nagsisipag
nang sistemang bulok ay tuluyang malansag

- gregoriovbituinjr.
02.09.2023

Kwento - Ito ang ating isyu! Ito ang ating laban!

ITO ANG ATING ISYU! ITO ANG ATING LABAN!
SAMA-SAMA NATING IPANALO ITO!
Maikling kwento ni Gregorio V. Bituin Jr.

Nag-usap ang iba’t ibang sektor ng lipunan hinggil sa iba’t ibang isyu nilang kinakaharap.

Ayon sa isang lider ng mga vendor, “Madalas kaming hinahabol sa aming paglalako ng kalakal. Masama bang mabuhay sa sariling sikap. Nais pa nilang sunugin ang aming mga kalakal. Bakit? Sila ba ang namuhunan dito? Inutang nga lang namin ito sa Bumbay!”

Sabi naman ng isang lider-maralita, “Karapatan sa paninirahan ang aming ipinaglalaban. Subalit lagi kaming nangangamba sa mga banta ng ebiksyon at demolisyon. Madalas pang pag dinemolis ang aming bahay ay biglaan at wala man lang negosasyon. Hindi ba kami tao tulad nila? May dignidad din kami kahit mahirap. Paano na ang aming pamilya pag nawalan kami ng tahanan?”

Anang isang lider-manggagawa, “Nais naming maregular sa pinagtatrabahuhan ngunit hanggang ngayon kontraktwakwal pa rin kami. Paano ba maaalis ang salot na kontraktwalisasyon? Mas mataas pa sa minimum wage sa NCR ang isang kilong sibuyas. Aba, paano na namin mabubuhay ng maayos ang aming pamilya?”

Ayon naman sa isang lider ng transportasyon, “Nakaamba sa amin ang PUV modernization kung saan nais ng pamahalaan na palitan na namin ang aming mga sasakyan dahil mausok daw, at dapat bumili kami ng bagong dyip, na itsurang minibus na milyon naman ang presyo. Aba’y saan naman kami kukuha ng ganoong kalaking salapi? Uutangin pa sa Tsina ang mga bagong dyip. Bakit hindi ang nga gawang sariling atin, na mura na, mas matibay pa?”

“Pamahal ng pamahal taun-taon ang presyo ng edukasyon o ng aming matrikula? Hindi ba prayoridad ng pamahalaan ang abotkaya, siyentipiko, ngunit mataas na kalidad ng edukasyon? Nais pa nilang kursong ipakuha sa atin ay yaong magiging alipin tayo sa ibang bansa? Tama ba ang mga ito?”

Sabi ng isang lider ng mga pulubi, “Kami namamalimos lang pero nagbabayad din kami ng buwis pag bumili kaming noodles.”

Sabi naman ng isang lider-kababaihan, “Hindi lang double burden kundi triple-triple burden ang isyu naming kababaihan. Nagtatrabaho na kami, nag-aalaga pa ng mga anak. Nagluluto pa kami habang heto’t ilang buwan nang buntis. Mahal pa naman ang paospital ngayon. Dapat may naipon ka talagang pera, kundi’y mangungutang ka. Buti kung laging may mauutangan. Gipit din ang mga kakilala ko.”

Ayon naman sa isa pang lider-kababaihan, “Napakamahal na rin ng presyo ng kuryente. Hindi ko na mapagkasya ang sweldo ng asawa ko.”

“Tumitindi pa ang kinakaharap nating pabago-bagong klima,” ayon sa isang kabataan. “Hanggang ngayon ay hindi pa nagbabawas ng kanilang emisyon ang mga Annex I countries. May sinasabing naaprubahang Green Climate Fund subalit paano natin ito matatamasa? Kailan pa magdedeklara ng climate emergency ang pamahalaan? Balita ko po’y may mga nakabinbin pang aplikasyon upang magtayo ng coal plants?”

Sinuri nila ang kanilang mga karaingan, at nagtutugma ang nakita nilang problema. Isang lider-manggagawa ang naglagom ng kanilang mga karanasan. “Ang pamahalaang ito talaga ay hindi nagsisilbi sa kanyang mamamayan kundi sa negosyo. Lahat ng ating problema, tulad ng demolisyon, kontaktwalisasyon, mataas na presyo ng pangunahing bilihin, at iba pa, ay dahil ang sistema natin ay kapitalismo. Ito ang salot. Nangayupapa ang ating pamahalaan sa altar ng globalisasyon, kaya nais isapribado ang mga ospital upang lumaki ang tubo ng mga pribado. Kaymahal ng presyo ng tubig, kuryente, at iba pang serbisyo tulad ng kalusugan, dahil bahala na ang merkado. Wala na kasing kontrol ang gobyerno sa mga bilihin. Nariyan ang Oil Deregulation Law na anumang oras na gustong itaas ang presyo ng langis, itataas. Walang kontrol ang pamahalaan. Habang sa sahod ng manggagawa, kontrolado kung hanggang saan lang ang gusto ng kapitalista na isweldo sa manggagawa, dahil may Regional Wage Board, hanggang doon lang. Kapitalismo talaga ang problema. Kaya magsama-sama tayo at kumilos upang ilantad talaga ang kasamaan ng sistemang ito!”

Nagtanguan ang iba’t ibang lider ng sektor at nagkaisa silang ipaglaban ang kanilang mga karapatan. Ayon pa sa kanila, “Isyu natin ito! Ipaglaban natin ang mas makabubuti sa higit na nakararami. Sama-sama tayong kumilos upang kamtin ang isang lipunang patas para sa lahat!

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Pebrero 1-15, 2023, pahina 18-19.

Anagram ang pen name

ANAGRAM ANG PEN NAME ‎ ‎ang dalawang / may-akda kong / napipisil ‎ay may mga / ngalang gamit / na pampluma ‎si Marcelo / H. Del Pilar / ay P...