Huwebes, Mayo 18, 2023

Pagkatha ng kwento't nobela

PAGKATHA NG KWENTO'T NOBELA

pinangarap kong maging isang nobelista
kaya sa maiikling kwento nag-umpisa
ang katha ng ibang awtor ay binabasa
upang mapaghusay ang pagkatha tuwina

ang maiikling kwento ko'y nailathala
sa pahayagang Taliba ng Maralita
na publikasyon ng isang samahang dukha
kaypalad ko't nilathala nila ang akda

itong nobela'y pinagtagpi-tagping kwento
unang kabanata, ikalawa, ikatlo
anong banghay, saang lugar, anong titulo
bakit walang isang bayani ang kwento ko

bayani'y kolektibo, walang isang bida
walang Superman, Batman, Lastikman, o Darna
kundi sa bawat kwento, bayani'y ang masa
sa mapang-api't mapagsamantala'y kontra

nawa unang nobela'y aking masimulan
upang nasasaloob ay may malabasan
bida'y obrero, magsasaka, kalikasan
mithi'y matayo ang makataong lipunan

- gregoriovbituinjr.
05.18.2023

* ang pahayagang Taliba ng Maralita ang opisyal na publikasyon ng
samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML)

Miyerkules, Mayo 17, 2023

Sa unang buwan ng mga kuting

SA UNANG BUWAN NG MGA KUTING

isinilang sila Abril Disi-Siyete
sa aming tirahan na sila nagsilaki
naglalaro, kumakain, at tumatae
sambuwan na ngayong Mayo Disi-Siyete

nilabas ko na sila sa aming tahanan
at pinatira muna doon sa bakuran
(oo, sa bakuran lang, di sa basurahan)
nang bahay ay di mangamoy at malinisan

pinagmamasdan ko sila sa paglalaro
nakadarama ng saya nang walang luho
bagamat sila naman ay nagkakasundo
maganda kung magkakapatid silang buo

nawala ang isa, at lima na lang sila
kinuha ng kapitbahay, di na nakita
gayunpaman, pag sila'y lumaki-laki pa
nawawalang kapatid ay makita sana

kaya sa unang buwan nilang mga kuting
maligayang isang buwan ang bati namin
isda man ang handa, ang tangi naming hiling
mga dagang mapanira'y inyong sagpangin

- gregoriovbituinjr.
05.17.2023

Muslak - salin ng tulang NAIVE ni Winter Raine

MUSLAK
ni Winter Raine
malayang salin ni 
Gregorio V. Bituin Jr.

napakabata ko
napakatanda mo
ilang ulit na bang
sinabihan tayo?

hindi ito tama
hindi ito patas
minahal na kita
may pakelam sila?

sila'y nag-alala
nakita ba nila
sa iyo'y ako lang 
pagkat mahal mo nga.

subalit huli na
dapat kang umalis
pagbayarin sila
magpalitan kaya?

aalis din ako
makikita nila
tanggapin ka nila
nang nais din ako.

ngunit di gumana
aalis ka pa rin
lagi ka sa isip
ay, napakamuslak

* Isinalin, 05.17.2023
* muslak - musmos, walang muwang, naive
- mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, p.803

NAIVE
by Winter Raine

I was too young
You were too old
How many times
Should we be told?

It wasn't right
It wasn't fair
I love you now
Don't they care?

They are worried
Don't they see
I am your only one
You really do love me.

It's too late
you have to go
I'll make them pay
quid pro quo, no?

I will leave too
Then they will see
They have to take you
If they want to have me.

Too bad it didn't work
You still have to leave
I will always think of you
Oh to still be so naive.

Muslak pala ang salin ng naive

MUSLAK PALA ANG SALIN NG NAIVE 

ang kanyang katangian ay payak
kung umasta't mag-isip ay muslak
nakatayong uhay sa pinitak
na di dapat gumapang sa lusak

nakita ko rin ang wastong salin
ng NAIVE na dapat kong gamitin
na dagdag-kaalaman sa atin
at maganda nang palaganapin

noon, sa pagkaunawa ko lang
ang salin ko'y walang pakialam
kahulugan pala'y walang muwang
mabuti't salita'y natagpuan

ang MUSLAK pa'y inosente't musmos
salin itong gagamiting lubos
ngayon ako na'y makararaos
upang sinasalin ay matapos

- gregoriovbituinjr.
05.17.2023

* mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, p.803

Martes, Mayo 16, 2023

Pagtitig sa kalangitan

PAGTITIG SA KALANGITAN

nais ko pa ring pagmasdan ang kalangitan
pag gabi na'y ang mga bituin at buwan
ulap sa kanyang pag-usad pag araw naman
o kaya'y ang mga ibong nagliliparan

ah, nais kong abutin ang mga bituin
upang itirintas sa iniibig man din
o sa ulap isakay siya't liliparin
namin ang buong daigdig at lilibutin

kadalasang inaabangan ko ang gabi
nasaan kaya roon ang Alpha Centauri?
astronomiya'y aralin, nahan ang Milky
Way o Balatas, pati ang Tatlong Babae?

alin doon ang Super Nova o ang black hole?
mga bituin ba'y nagkakabuhol-buhol?
sa teleskopyo'y magkano ang magugugol?
upang sa langit ang panahon ko'y iukol

nasaan ang Pleiades na konstelasyon?
ng pitong bituin, saan nakaposisyon
yaong pitong babaeng anak ni Apolon?
sa gabi'y hanap ko rin pati ang Orion!

- gregoriovbituinjr.
05.16.2023

Kailan matitigil ang mga balitang murder?

KAILAN MATITIGIL ANG MGA BALITANG MURDER?

ngayong araw, sa isang dyaryo pa lang, pulos murder
ulat noong Mother's Day, misis, pinatay ni mister
mister pa, patay sa pananaksak ng stepfather
eto pa: bunso, patay sa saksak ng kanyang brother

mga ulat na karumal-dumal, sa budhi'y sumbat
pawang magkakadugo ang nagpapatayang sukat
pulos magkakamag-anak ngunit ano bang ugat
parang si Cain at Abel ang huling naiulat

basahin ang mga balita't anong puno't dulo
isa'y dahil sa matinding pagseselos umano
mister at stepfather, sa inuman nagkagulo
si kuya't bunso sa problemang pamilya'y nagtalo

dinadaan ba sa init ng ulo ang usapan?
magkakadugo ba silang walang kahinahunan?
ayaw magpatalo sa isa't isa? walang galang?
o ngayon lang bumigay sa matagal nang alitan?

ganyan ang balita ngayon na pawang madudugo
kailan ba pangyayaring ganyan ay maglalaho?
selos ba'y damdaming di maiwasan ng kasuyo?
dapat nag-usap ng mapayapa ang kuya't bunso

- gregoriovbituinjr.
05.16.2023

* balita mula sa Pilipino Star Ngayon, Mayo 16, 2023, pahina 8-9

Arnisador

ARNISADOR

ngayon ko lang nabasa ang salitang arnisador
na parang estibador o sa piyer ay kargador
pag embahada, embahador, pag toma, tomador
subalit di magagamit ang toka sa tokador

eskrimador sa eskrima, arnisador sa arnis
habang arnisadora ang babaeng nag-aarnis
isa o dalawang yantok, hahawakang mabilis
taal itong Filipino martial arts na mabangis

ibinalita ni R. Cadayona ng Pang-Masa
dalawang arnisador ang nakaginto talaga
sa paligsahan sa Southeast Asian Games sa Cambodia
na sina Dexler Bolambao at Ella Alcoseba

dalawang arnisador na nagbigay-karangalan
sa isports nilang nilahukan at pinaghusayan
taasnoong pagpupugay sa mga kababayan
sa Southeast Asian Games ay ating mga kinatawan

salitang arnisador ay sadyang sinaliksik ko
wala pa sa U.P. Diksiyonaryong Filipino
ngunit ang paggamit na nito sa ulat sa dyaryo
ay umpisa na upang gamitin na natin ito

- gregoriovbituinjr.
05.16.2023

* ang ulat ay mula sa pahayagang Pang-Masa, Mayo 16, 2023, pahina 8

Trapo at basahan

TRAPO AT BASAHAN bentador ng bayan ang trapo ang turing sa dukha'y basahan trapo'y nanloloko ng tao ayuda ang nasa isipan ano bang a...