Biyernes, Abril 14, 2023

Pi

PI

numero iyong agad nakita
at PI ang sagot ko kapagdaka
na numerong pamilyar talaga
dahil mula sa matematika

PI ang rata ng sirkumperensya
ng bilog sa diyametro niya
ang PI ay kilala nang pormula
sa matematika at pisika

PI ay mula sa letrang Griyego
titik P ang kahulugan nito
ginamit dahil sa Perimetro
ng bilog, mabuti't nabatid ko

ang nagkalkula'y si Archimedes
isip ay magaling at makinis
si William Jones naman ang nagbihis
nitong PI sa makabagong tesis

nang sa krosword ito'y madalumat
ay PI ang agad kong isinulat
tangi kong masasabi'y salamat
dahil PI ay muling nabulatlat

- gregoriovbituinjr.
04.14.2023

Tangi kong handog

TANGI KONG HANDOG

patuloy kong mamahalin ang tanging irog
kahit pa ang aking araw na'y papalubog
patuloy kaming mangangarap ng kaytayog
at abutin ito habang kami'y malusog

pisngi ko man ay payat na't di na pumintog
at ang mangga'y manibalang pa't di pa hinog
siya'y rosas pa rin at ako ang bubuyog
na iwi kong pag-ibig ang tangi kong handog

- gregoriovbituinjr.
04.14.2023

Kwento - Poor Mindset versus Rich Mindset nga ba?

POOR MINDSET VERSUS RICH MINDSET NGA BA?
Maikling kwento ni Gregorio V. Bituin Jr.

Nabigla ako sa sinabing iyon ng isang matagal nang kakilala. Ang sabi niya, “Kaya naman ganyan ang mga mhihirap na iyan kaya di umaasenso ay dahil sa poor mindset. Kung sila ay may rich mindset, aba’y di sila ganyan. Iyon ngang kapitbahay kong magbobote, noong bata pa ako ay magbobote na, ngayong matanda na ako, magbobote pa rin. Para bang wala silang pangarap, kaya di sila umasenso. Ngayon, pati anak niya ay magbobote na rin.”

Napatunganga ako sa kanyang sinabi. Isa kasi siyang entrepreneur, o yaong may maliit na negosyong pinagkakakitaan. Gayunpaman, batid niyang nasa kilusan ako ng mga maralita, na para bang sinasabi niyang “Bakit iyan ang mga kasama mo? Dapat sumama ka sa mga may rich mindset upang umasenso ka rin.” Subalit hindi niya iyon sinabi sa akin,

Ang tangi kong nasabi sa kanya, “Ako naman ay hindi sang-ayon diyan, dahil kahit nasa maralita man ako, di naman ako poor mindset, bagamat di rin naman ako rich mindset, na ang iniisip lagi ay paano magnenegosyo upang kumita. Ayokong tingnan ang tao sa dalawang iyan, poor mindset versus rich mindset. Dahil kaming mga aktibista, kaya naging aktibista, ay dahil sa good-of-all mindset.”

“Ano naman iyon?” ang agad niyang tanong.

“Pasensya na,” tugon ko, “na hindi ko talaga nabasa ang Rich Dad, Poor Dad, ni Robert Kiyosaki, na marahil ay binasa mo, at batayan mo ng poor mindset at rich mindset. Ang ibig kong sabihin sa good-of-all mindset ay ang kabutihan ng lahat, hindi lang ng iilan, hindi lang ng iisang pamilya, hindi lang ng pag-asenso ng pamilya ko, kundi sabayang pag-unlad ng lahat.”

“Paano naman mangyayari iyon?” ang agad tanong niya.

Agad din naman akong tumugon, “Kaya ako naging aktibista ay dahil sa paniniwalang iyan, good-of-all, kabutihan ng lahat. Dapat walang maiiwan, walang nagsasamantala ng tao sa tao. Sa pananaw ko, iyang rich mindset na sinasabi mo ay pansariling pag-asenso lang, na iyan ay makukuha mo sa sipag at tiyaga. Nagbi-breed iyan ng pagkamakasarili, at nawawala ang pakikipagkapwa sa ngalan ng tubo o malaking kita. Sa good-of-all mindset, laging dignidad ng tao ang una, nakikipagkapwa tao at nagpapakatao. Kaya pangarap namin ay maitayo ang isang lipunang makatao na ang lahat ay nakikinabang. Walang maiiwan sa pag-unlad.”

“Mahirap iyang sinasabi mo. Hindi ko kaya. Bakit ko iisipin ang ibang tao? Sarili nga nila, hindi nila iniisip. Baka nagbi-breed naman ng katamaran iyang gusto niyong good-of-all minset? Matapos magtrabaho ng manggagawa, saan sila madalas pumunta? Hindi ba sa inuman? Imbes na mag-isip pa sila ng mga bagay na makakatulong sa pamilya, sa inuman ang tuloy nila. Tapos pag-uwi ng bahay, matutulog na lang. Pag nagutom siya dahil lasing, maghahanap ng pagkain. Pag walang luto, aba, bugbog-sarado pa si misis.” Ang ganting sagot ng aking kausap.

Sabi ko, “Hindi naman lahat ng manggagawa ay ganyan. Hindi ba’t matapos ang maghapong pagnenegosyo ng mga negosyante, aba’y saan sila pumupunta? Hindi ba’t sa casino? Dahil maraming pera, doon inuubos ang pera nila? Pag kinapos, at ayaw matalo, pati sariling bahay at kotse ay isinasangla, makabawi lang. Subalit huwag na nating palawigin pa sa ganyang patutsadahan ang ating pagtatalo. Ang mahalaga naman ay ang pananaw natin sa ating kapwa tao, mahirap man o mayaman. Tingin ko, bayanihan, damayan, tulungan, at tangkilikan ang buod ng good-of-all mindset. At iyan sana ang mangibabaw na kaisipan. Gayunman, tama ka, hindi lahat ay kaya ang aming ginagawa, dahil ang uunahin nila ay ang kapakanan ng kanilang pamilya. Nauunawaan ko kayo doon. Subalit kung iyan ang magiging dahilan upang mang-api at magsamantala ng tao, aba’y kakampihan talaga namin ang mahihirap at manggagawa na nagsisikap upang mapakain nila ang kanilang pamilya.”

“O, sige,” aniya, “nauunawaan din naman kita. Kaya lang, di talaga iyan ang plano ko. Pag-iisipan ko pa rin lahat ng sinabi mo. Susubukan kong unawain. Kita na lang tayo sa susunod at usap pa tayo. Salamat.”

“Sige,” tugon ko. “Maraming salamat din sa pakikinig.”

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Abril 1-15, 2023, pahina 18-19.

Huwebes, Abril 13, 2023

Felicisimo Ampon, Pinoy tennis champ

FELICISIMO AMPON, PINOY TENNIS CHAMP

magaling na tennis player mula sa Pilipinas
si Felicisimo Ampon, dakilang manlalaro
medyo kaliitan man siya'y kanyang pinamalas
kung gaano kagaling ang Pinoy sa buong mundo

naging kinatawan siya ng bansa sa Davis Cup
sa loob ng sinasabing halos tatlumpung taon
natamo niya'y mga medalya sa pagsisikap
na dalhin sa rurok ang bansa't makilala roon

sa Far Eastern Games ay nakamit ang tennis gold medal
sa Pan American Games ay tennis singles gold medal
sa Asian Games natamo ang tennis doubles gold medal
sa Chinese Open Tennis ay doubles title ang medal

ngalang Felicisimo Ampon, dakilang atleta
ay ating tandaan, itaguyod ang larong tennis
sumusunod sa yapak niya'y isang dalagita,
si Alex Eala, mahusay, di basta magahis

tandaan natin ang ngalang Felicisimo Ampon
magaling na atleta, taospusong pagpupugay
sa ating bansa, alamat na siya't inspirasyon
O, Felicisimo Ampon, mabuhay ka! Mabuhay!

- gregoriovbituinjr.
04.13.2023

* litrato mula sa fb, daghang salamat, ctto

Araw at buwan sa lumang kalendaryo

ARAW AT BUWAN SA LUMANG KALENDARYO

nang masaliksik ang El Calendario Filipino
sa Apendice J ng disyunaryong Cebuano
may lokal palang katumbas ang buwan ng Enero
hanggang Disyembre, pitong araw din ng buong linggo

Tagurkad ang araw ng Linggo, Damason ang Lunes
Ligid ang Sabado, Dukotdukot naman ang Martes
Baylobaylo ang Miyerkules, Danghus ang Huwebes
habang Hingot-hingot naman ang araw ng Biyernes

Ulalong ang Enero, Dagangkahoy ang Pebrero
buwan ng Abril ay Kiling, Dagangbulan ang Marso
Himabuyan ang Mayo at Kabay naman ang Hunyo
Dapadapon ang Hulyo, Lubadlubad ang Agosto

tinawag na Kanggorasol ang buwan ng Setyembre
habang Bagyobagyo naman ang buwan ng Oktubre
Panglot Ngadiotay naman ang buwan ng Nobyembre
habang Panglot Ngadaku yaong buwan ng Disyembre

Miyerkules at Oktubre ang kapanganakan ko
taon ng Unggoy, ka-birthday ni Gandhi, October two
may rima ang araw at buwan nang isilang ako
araw ng Baylobaylo at buwan ng Bagyobagyo

kalendaryo kayang ganito'y ating pausuhin
upang maitaguyod ang sariling wika natin
at isulat din ito sa katutubong Baybayin
unang hati pa lang ng taon, at kaya pang gawin

- gregoriovbituinjr.
04.13.2023

* litrato mula sa fb, daghang salamat, ctto

Sa silid

SA SILID

umulan ng madaling araw
kaya ngayon ay giniginaw
na sa buto ko'y humahataw
kailangang gumalaw-galaw

pagkat amihan ang hinatid
sa kalamnan ay sumisigid
pumapasok dito sa silid
sa lamig ka ibinubulid

kanina ako na'y nahimbing
nakakumot, pabiling-biling
sa panaginip ko'y hiniling
na ang diwata'y makapiling

subalit nagising sa lamig
katawan ay nangangaligkig
diwata sana'y makaniig
na kukulungin ko sa bisig

sa puyat ay nananatili
nais ko pang matulog muli
ngunit ginaw ang humahati
sa buong silid naghahari

- gregoriovbituinjr.
04.13.2023

Miyerkules, Abril 12, 2023

Paniwang

PANIWANG

paniwang ang tawag sa panlinis ng palikuran
na dati-rati'y basta pangkuskos ang tawag riyan
ngayon, may Sinaunang Tagalog pala - paniwang
na nais ko na ring gamitin sa kasalukuyan

tinatawag ko ngang "yung pang-ano" sa C.R. noon
kumbaga sa kaldero, iyon 'yung pang-isis doon
sa kasilyas, panlinis sa dingding ng C.R. iyon
at sa inidoro, nang pumuti ang loob niyon

kung 'pansuro' ang dustpan, na sa kwento'y nabasa ko
ang 'paniwang' naman ay magagamit ding totoo
habang itinataguyod ang wikang Filipino
sa mga tumutula at nagsusulat ng libro

gamitin din natin sa katalamitam na madla
pahiram ng paniwang, gagamitin ko pong sadya
lilinisin ko lang ang palikurang anong sama
umitim na sa dumi ang kubetang napabaya

kukuskusin ko ang mga dingding nitong paniwang
sa inidoro, ibabaw, ilalim, pati siwang
maiging linisin, paputiin nang walang patlang
nakakapagod man ay gawing parang naglilibang

- gregoriovbituinjr.
04.12.2023

* mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, p. 927

Ang apat kong tanága sa Poetry Night

‎ANG APAT KONG TANÁGA SA POETRY NIGHT ‎ni Gregorio V. Bituin Jr. ‎ ‎Matapos manood ng dulang Manila Carnival Queens sa Metropolitan Theater ...